Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Công đoàn không thể mạnh nếu xa công nhân, không thể hấp dẫn nếu người lao động không thấy lợi ích, quyền lợi của mình được bảo vệ tốt hơn.
Dự phiên trọng thể Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ 14 sáng 4/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, phát triển nhanh và bền vững. Trong hành trình đó, giai cấp công nhân và người lao động giữ vị trí đặc biệt quan trọng.
Theo ông, không thể có nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu đội ngũ công nhân hiện đại; không thể nâng cao năng suất lao động nếu người lao động không được đào tạo, chăm lo, bảo vệ và khơi dậy khát vọng cống hiến; và không thể phát triển bền vững nếu đời sống công nhân còn nhiều khó khăn, tiếng nói chính đáng của họ chưa được lắng nghe đầy đủ.
"Đại hội lần này không chỉ là đại hội nhiệm kỳ của tổ chức Công đoàn mà còn là dịp để trả lời câu hỏi lớn: Công đoàn Việt Nam phải đổi mới như thế nào để thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, là cầu nối bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại phiên trọng thể Đại hội Công đoàn lần thứ 14, sáng 4/6. Ảnh: Hoàng Phong
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước ghi nhận những nỗ lực của các cấp công đoàn trong tham gia xây dựng chính sách, chăm lo việc làm, thu nhập, phúc lợi, nhà ở và hỗ trợ người lao động lúc khó khăn. Tuy nhiên, ông cho rằng một số hoạt động công đoàn vẫn còn nặng tính hành chính, phong trào; năng lực đại diện, đối thoại và bảo vệ quyền lợi người lao động ở một số nơi còn hạn chế. Công đoàn cơ sở tại không ít doanh nghiệp chưa đủ sức nắm bắt, phản ánh và giải quyết kịp thời những bức xúc của đoàn viên.
Đời sống của một bộ phận công nhân, nhất là lao động tại khu công nghiệp, lao động di cư, lao động phi chính thức vẫn gặp nhiều khó khăn về thu nhập, nhà ở, trường học cho con và an sinh xã hội. Trong khi đó, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang làm thay đổi nhanh chóng việc làm, kỹ năng và quan hệ lao động.
"Những vấn đề đó đặt ra yêu cầu rất rõ: Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn, sâu hơn, thực chất hơn. Công đoàn không thể mạnh nếu xa công nhân. Công đoàn không thể hấp dẫn nếu người lao động không thấy quyền lợi của mình được bảo vệ tốt hơn. Công đoàn không thể hiện đại nếu vẫn chủ yếu hoạt động bằng giấy tờ, hội họp và khẩu hiệu", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Ông đề nghị Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Người công nhân hôm nay không chỉ cần đôi bàn tay cần cù mà còn phải có tri thức, kỹ năng, kỷ luật lao động, năng lực làm chủ công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo. Mỗi công nhân cần có cơ hội học tập suốt đời, còn các khu công nghiệp phải được phát triển đồng bộ về nhà ở, trường học, y tế, thiết chế văn hóa và môi trường sống.
Đoàn viên, người lao động phải là trung tâm của mọi hoạt động công đoàn. Hiệu quả của tổ chức công đoàn không thể chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản hay số phong trào, mà phải được đánh giá bằng niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, chất lượng thỏa ước lao động tập thể, số vụ việc được bảo vệ thành công và mức độ cải thiện đời sống tại cơ sở.
Nhấn mạnh vai trò của công đoàn cơ sở, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đây là địa bàn quyết định sức sống của tổ chức công đoàn. Cán bộ công đoàn cơ sở phải gần công nhân, hiểu công nhân, lắng nghe và bảo vệ quyền lợi người lao động bằng pháp luật, đối thoại và trách nhiệm.
"Không thể để công đoàn cơ sở chỉ là nơi tổ chức phong trào, thu đoàn phí, phát quà dịp lễ, Tết", ông nói và yêu cầu công đoàn cơ sở phải là nơi người lao động tìm đến khi gặp vướng mắc về hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm, an toàn lao động và những vấn đề thiết thân trong cuộc sống.
Lãnh đạo và nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự phiên trọng thể Đại hội Công đoàn, ngày 4/6. Ảnh: Hoàng Phong
Bên cạnh đó, Công đoàn Việt Nam cũng cần nâng cao năng lực đối thoại tại nơi làm việc, chủ động phòng ngừa tranh chấp từ sớm, từ cơ sở. Phản ánh của công nhân phải được lắng nghe trước khi trở thành bức xúc, còn những mâu thuẫn nhỏ cần được giải quyết trước khi tích tụ thành điểm nóng.
Ông cho rằng doanh nghiệp phát triển thì người lao động phải có việc làm, thu nhập và điều kiện sống tốt hơn. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, đổi mới sáng tạo nhưng đồng thời phải bảo đảm tuân thủ pháp luật lao động, đóng bảo hiểm đầy đủ và chăm lo đời sống người lao động. "Đầu tư cho người lao động chính là đầu tư cho năng suất, thương hiệu và sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Công đoàn Việt Nam cần được xây dựng theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới. Công đoàn số không chỉ dừng ở phần mềm quản lý đoàn viên mà phải giúp người lao động phản ánh kiến nghị, được tư vấn pháp luật, tra cứu quyền lợi và tham gia đánh giá hoạt động công đoàn.
Bên cạnh đó, tổ chức công đoàn cần tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu nhiều công nhân ưu tú để Đảng xem xét kết nạp, qua đó tăng số lượng đảng viên là công nhân trực tiếp sản xuất trong các nhà máy, công trường và doanh nghiệp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý chăm lo người lao động không chỉ trong phạm vi nhà máy, xí nghiệp mà còn phải quan tâm đến đời sống của họ trong gia đình và cộng đồng dân cư. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ngay sau đại hội phải nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình hành động với tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả", để nghị quyết sớm đi vào cuộc sống.